تولید بنزین از هوا
در پارك صنعتی بریتانیا و درست در نزدیكی جایی كه جورج استیون حدود 190 سال پیش نخستین قطار بخار را به راه‌انداخت، انقلابی دیگر در صنعت حمل و نقل جهان در حال وقوع است.


هر روز ماشین‌آلات موجود در كارخانه‌ای در این مكان، نیم لیتر بنزین خالص تولید می‌كنند. البته شاید تولید بنزین در چنین حجمی كم اهمیت و بی‌ارزش به نظر برسد، اما نكته شگفتی‌ساز این داستان این است كه ماده اولیه ساخت این بنزین، هواست.

شركت AFS كه در شهری در 350 كیلومتری لندن فعالیت می‌كند خبر از كاربردی ساختن ایده‌ای داد كه سابقه چند دهه‌ای دارد.

حدود 40 سال پیش و در اوج بحران انرژی و نفت بود كه برای اولین‌بار ایده جدا كردن كربن، هیدروژن و اكسیژن از گاز دی اكسیدكربن و بخار آب موجود در هوا و تبدیل آن به متانول و سپس بنزین مطرح شد.

با این كه رسانه‌ها كاربردی ساختن این ایده نه چندان جدید را با خوشبینی زیادی بازتاب دادند، اما یك مساله كلیدی در این میان مورد غفلت قرار گرفت و آن این كه بازدهی كل انرژی این فرآیند بسیار پایین بود. این مساله از آن روی اهمیت دارد كه در این فرآیند از جریان الكتریسیته برای انجام مراحل اصلی استفاده می‌شود.

در واقع اگر در این فرآیند انرژی ورودی بیشتری از میزان انرژی آزاد شده توسط سوختن آن مصرف شود، تردیدهایی جدی در مورد امكان گسترش و صنعتی‌شدن این فرآیند مطرح خواهد شد.

ویژگی ارزشمندی كه دراین فرآیند وجود دارد این است كه گاز دی‌اكسیدكربن موجود در هوا مورد استفاده قرار گرفته و لذا پس از مصرف این سوخت و تولید مجدد گاز دی‌اكسیدكربن، این گاز گلخانه‌ای مضر وارد چرخه‌ای كوتاه می‌شود و از تولید حجم بیشتری از آن جلوگیری می​شود.

در واقع تا وقتی كه از منابع تجدیدپذیر (مانند انرژی خورشید یا باد) برای تولید الكتریسته مورد نیاز این فرآیند استفاده می​شود، می‌توان همچنان اطمینان داشت كه مجموع كربن تولیدی توسط این چرخه صفر خواهد بود.

فرآیند تبدیل هوا به بنزین

در حال حاضر در این مركز از یك تانكر گاز دی‌اكسیدكربن جذب‌شده از هوا و نیز تانكر دیگری كه مواد اولیه در آن به متانول بدل می‌شود استفاده می‌شود. همچنین از یك پالایشگاه بنزین در ابعاد كوچك نیز برای تبدیل متانول تولیدشده به بنزین بهره‌گیری می‌شود.

ابتدا هوای معمولی از بخار كربنات سدیم عبور داده می‌شود و در نتیجه دی‌اكسیدكربن موجود در آن جذب می‌شود. سپس یك واحد چگالنده بخار آب موجود در هوا را جمع‌آوری می​کند. با الكترولیز کردن آب، هیدروژن مورد نیاز برای ساخت اتانول تولید می‌شود.

كربن و هیدروژن مورد نیاز نیز از الكترولیزكردن كربنات سدیم حاصل می‌گردد و در نهایت نیز متانول تولیدی به بنزین تبدیل می‌شود.

پس از سه ماه اجرای آزمایشی مشخص شد كه این مجموعه می‌تواند هر روز نیم لیتر بنزین تولید كند. این طرح با سرمایه‌ای بالغ بر 1.2 میلیون پوند راه‌اندازی شده كه این سرمایه توسط چند سرمایه‌گذار بخش خصوصی تامین شده است. هدف اصلی از این سرمایه‌گذاری، طراحی روشی نوین برای تولید بنزین بود.

در واقع نگرانی‌های زیست‌محیطی و جلوگیری از افزایش آلاینده‌های كربنی از اولویت‌های اولیه این طرح نوآورانه نبوده است.

با این كه ایده تولید متانول از دی‌اكسیدكربن موجود در هوا برای بسیاری از دوستداران محیط زیست بسیار جذاب است، اما بسیاری از كارشناسان در مورد بازدهی هزینه آن تردیدهایی جدی دارند البته مسئولان این شركت بر این باورند كه صحبت در مورد بازدهی اقتصادی این شیوه كمی زود هنگام است.

بر اساس محاسبات صورت گرفته از سوی آنها با استفاده از یك كانتینر بزرگ می‌توان در هر روز تا 1200 لیتر بنزین تولید كرد و این هنگامی است كه می‌توان بهتر در مورد بازدهی هزینه در این روش اظهارنظر كرد.

هدف نهایی این شركت، ساخت تاسیساتی در حجم و اندازه یك پالایشگاه معمولی بنزین است كه این كار نیاز به حدود 10میلیارد پوند سرمایه‌گذاری دارد و بی‌شك در این صورت به دریافت تسهیلات دولتی نیاز خواهد بود. برای مشاركت بخش دولتی در این طرح نیز باید بازدهی مطلوب انرژی این شیوه اثبات شود.

آن چه مسلم است این كه تنها پس از برداشتن این گام می‌توان به تجاری‌سازی این روش خوشبین بود. همچنین از نظر زیست‌محیطی هم بازدهی این روش در برابر سایر رویكردهای موجود برای دفع دی‌اكسیدكربن مثل دفن آن در زمین، ‌باید مورد بررسی بیشتر قرار گیرد.


گردآوری: گروه خبر سیمرغ

نوشته شده در تاریخ شنبه 2 دی 1391    | توسط: عبدی    | طبقه بندی: دانستنی و جالب،     | نظرات()